دوربین‌های Speed Dome به دلیل قابلیت چرخش در جهت‌های مختلف و برخورداری از زوم اپتیکال بالا، یکی از تجهیزات مهم در پروژه‌های حرفه‌ای نظارت تصویری هستند. اما افزایش زوم یک چالش مهم نیز به همراه دارد؛ هرچه بزرگنمایی بیشتر شود، کوچک‌ترین لرزش دوربین نیز بیشتر در تصویر دیده می‌شود. وزش باد، لرزش دکل، ارتعاش سازه، عبور خودروهای سنگین یا حتی حرکت جزئی محل نصب می‌تواند باعث شود تصویر در حالت زوم دچار لرزش شود و مشاهده جزئیات دشوار شود. به همین دلیل، فناوری تثبیت تصویر یا Image Stabilization در بسیاری از دوربین‌های حرفه‌ای Speed Dome اهمیت زیادی دارد. دو فناوری اصلی که برای این منظور استفاده می‌شوند، EIS و OIS هستند. اما این دو فناوری چه تفاوتی با یکدیگر دارند و کدام یک انتخاب مناسب‌تری برای دوربین‌های Speed Dome است؟
EIS چیست؟
EIS مخفف Electronic Image Stabilization یا تثبیت الکترونیکی تصویر است.
در این روش، لرزش تصویر به کمک پردازنده و الگوریتم‌های نرم‌افزاری کاهش پیدا می‌کند. دوربین حرکت‌های ناخواسته تصویر را شناسایی کرده و با جابه‌جایی دیجیتال فریم‌ها، اثر لرزش را تا حد امکان اصلاح می‌کند. برای انجام این کار، سیستم EIS معمولاً به مقداری فضای اضافی در اطراف تصویر نیاز دارد. به همین دلیل، ممکن است بخشی از تصویر Crop شود تا امکان جابه‌جایی فریم در جهت مخالف لرزش فراهم شود. مهم‌ترین مزیت EIS این است که برای عملکرد خود به قطعات مکانیکی متحرک در سیستم اپتیکی نیاز ندارد. همین موضوع باعث می‌شود پیاده‌سازی آن ساده‌تر و هزینه آن نیز معمولاً کمتر باشد. EIS برای بسیاری از کاربردهای نظارتی عملکرد مناسبی دارد؛ اما هرچه میزان لرزش بیشتر شود یا دوربین در بزرگنمایی بسیار بالا مورد استفاده قرار گیرد، محدودیت‌های آن بیشتر نمایان می‌شود.
OIS چیست؟
OIS مخفف Optical Image Stabilization یا تثبیت اپتیکی تصویر است.
در این فناوری، به جای اینکه لرزش فقط به صورت دیجیتال اصلاح شود، سیستم به صورت فیزیکی مسیر نور را جبران می‌کند. در یک سیستم OIS، معمولاً یکی از عناصر اپتیکی داخل لنز با توجه به حرکت دوربین جابه‌جا می‌شود تا اثر لرزش خنثی شود. به این ترتیب، تصویر پایدارتر به سنسور می‌رسد. یکی از مهم‌ترین مزایای OIS این است که تثبیت تصویر وابستگی اصلی خود را به Crop دیجیتال ندارد. بنابراین می‌تواند در شرایطی که حفظ جزئیات تصویر اهمیت زیادی دارد، عملکرد مناسبی داشته باشد. این موضوع به خصوص در دوربین‌هایی که دارای زوم اپتیکال بالا هستند اهمیت پیدا می‌کند. در واقع OIS با جبران اپتیکی لرزش می‌تواند به پایدارتر ماندن تصویر کمک کند و برای کاربردهایی که زوم بالا و مشاهده جزئیات اهمیت دارد، یک قابلیت ارزشمند محسوب می‌شود.
پس Gyroscope یا GIS در مشخصات فنی دوربین های Speed Dome چیست؟
هنگام بررسی مشخصات دوربین‌های اسپیددام ممکن است با عبارت‌هایی مانند Gyroscope Stabilization یا GIS نیز مواجه شوید. در اینجا یک نکته مهم وجود دارد؛ GIS را نباید لزوماً به عنوان یک روش کاملاً جدا در کنار EIS و OIS در نظر گرفت. ژیروسکوپ در اصل یک حسگر است که مختصات حرکت و لرزش دوربین را اندازه‌گیری می‌کند. اطلاعات حاصل از ژیروسکوپ در اختیار سیستم تثبیت تصویر قرار می گیرد تا سیستم بتواند میزان و جهت حرکت دوربین را دقیق‌تر تشخیص دهد. به همین دلیل ممکن است یک دوربین از ترکیب Gyroscope و EIS استفاده کند یا در یک طراحی پیشرفته‌تر، اطلاعات ژیروسکوپ در کنار سیستم اپتیکی OIS مورد استفاده قرار گیرد. بنابراین وقتی در مشخصات یک دوربین عبارت GIS را می‌بینیم، باید بررسی کنیم که سازنده دقیقاً چه ساختاری را با این عنوان معرفی کرده است.
EIS بهتر است یا OIS؟
پاسخ به این سؤال به کاربرد دوربین بستگی دارد. EIS راهکاری ساده‌تر و اقتصادی‌تر است و برای بسیاری از پروژه‌های نظارت تصویری می‌تواند کاملاً کافی باشد. در مقابل، OIS ساختار پیچیده‌تری دارد اما در کاربردهایی که زوم اپتیکال بالا، حفظ جزئیات و کاهش لرزش اهمیت بیشتری دارد، می‌تواند مزیت قابل توجهی داشته باشد.
در دوربین‌های Speed Dome، به خصوص در پروژه‌هایی که مشاهده دقیق سوژه در فاصله زیاد اهمیت دارد، سیستم تثبیت تصویر می‌تواند یکی از عوامل مهم در کیفیت واقعی و کاربردی تصویر باشد.
